بازی کودک در شرایط بحران
25 اردیبهشت 1405
در روزهایی که بحران وجود دارد از شرایط جنگی تا زلزله ، مهاجرت ، بیماری ، سوگ و حتی تنش‌های خانوادگی ، دنیا برای کودک ناامن و غیرقابل پیش‌بینی می‌شود ، هیچ ابزاری آرامش بخش تر از بازی برای کودک وجود ندارد.
چون کودک اغلب نمی‌تواند احساسات ناخوشایند مثل ترس ، اضطراب ، خشم ناامیدی یا غم را با کلمات بیان کند پس از طریق بازی احساساتش را نشان و پردازش میکند او از این طریق ، احساس کنترل ، ارتباط و امید را تجربه میکند و هیجانات ناخوشایندش را تخلیه می کند. از طرفی بازی به همراه والدین هر چند کوتاه ، احساس دلبستگی و آرامش کودک را تقویت میکند.
همچنین بازی‌های ساده و تکرارشونده ، خلاقانه و فعال به کودک کمک می‌کنند دوباره احساس امنیت کند و سطح اضطراب کاهش یابد در شرایط بحران ، بازی برای کودک فقط یک سرگرمی نیست ، بلکه زبان روان کودک و سک نیاز حیاتی هست.
1️⃣ بازی‌های حرکتی که برای تخلیه استرس مناسب می باشند مثل رقصیدن ، توپ بازی (ترجیحا توپ بادی) ، بادکنک بازی (به این صورت که بادکنک به زمین نخورد) ، مانع ساختن و پرش از روی موانع ، طناب بازی
2️⃣ بازی های آرام سازی برای کودکانی که اضطراب بیشتری دارند
بازی با جعبه ی شن یا برنج ، لگوسازی ، پازل ، خمیربازی یا بازی با گِل رُس ، فوت کردن حباب ، داستان سازی
3️⃣ بازی جهت کاهش لجبازی در شرایط بحران؛ مثل بازی « رئیس بازی »
بهش بگید این دفعه قراره تو رییس باشی و تصمیم بگیری که مثلاً کدوم آهنگ پخش بشه ، یا چه بازی انجام بدیم ؟
و هر بار که بنظر تصمیمش منطقی هست ، با لبخند بگید : «چه تصمیم قشنگی گرفتی!»
4️⃣ بازی نقاشی خلاق نیمه کاره ، آرامش بخش و تقویت تفکر خلاق کودک
روی کاغذ فقط یک شکل ساده بکشید مثل یک دایره یا یک خط موج‌دار یا یک لکه رنگ یا نیم‌دایره
و بعد بگویید: «این میتونه چی باشه ! کاملش کن» و اجازه بدید کودک آن را کامل کند
5️⃣ بازی حرکتی با تمرکز بر ذهن آگاهی و دقت و توجه ، آرام سازی و خلاقیت و تمرکز بر بدن
بازی «مثل … راه برو»
به کودک بگویید مثل بستنی راه برو یا مثل ابر عصبانی یا مثل زرافهٔ خواب‌آلود یا مثل ربات خجالتی
6️⃣ بازی آرام سازی در جهت مدیریت اضطراب
بازی «نفس اژدها»
به کودک میگوییم تصور کند که یک اژدهاست و با نفس عمیق یک شمع خیالی یا واقعی را خاموش کند و این کار را چند بار تکرار کند
7️⃣ بازی «جای امن»
کودک با بالش یا پتو یا هر وسیله ی دیگر یک خانه کوچک برای خودش می‌سازد و وسایل مورد علاقه‌اش را داخل آن می‌گذارد.
این مکان میتونه زمان هایی که کودک دچار اضطراب یا خشم میشه بهش احساس امنیت بده
8️⃣ بازی صداهای آرام جهت کاهش اضطراب و تقویت تفکر خلاق
به کودک بگویید بیا صداهای آرام مثل باران ، صدای مورچه ، صدای ابر نرم و … بسازیم
9️⃣ بازی‌های دسته جمعی و مشترک که احساس تنهایی کودک را کمتر میکند مثل پانتومیم ، گل یا پوچ ، داستان سازی گروهی ، اسم فامیل ، منچ ، شکلک درآوردن و حدس احساسات ، استپ رقص
نکته مهم: پیشنهاد میکنم در زمان بازی والدین کودک را قضاوت نکنند ، بازی را قطع نکنند ، در دسترس باشند و اجازه دهند کودک بازی را هدایت کند
گاهی فقط نشستن کنار کودک و یم مشارکت ساده ، از هر گفت‌وگویی درمانگرانه‌تر است.
و نکته مهم و آخر این است که در شرایط بحران ، نیازی به بازی‌های پیچیده و پرهزینه نیست بلکه کودک بیشتر از هر چیز به «حضور امن» والدین نیاز دارد تا اسباب‌بازی های گران‌قیمت
